Lid worden

Promotieonderzoek Gert Stulp over de rol van lengte bij natuurlijke selectie

20 maart 2013

In het thema: Interessante (on)bekende lange Nederlanders, vandaag: Gert Stulp 2.00m. 

Gert promoveert morgen op zijn onderzoek ‘Sex Stature Status. Natural selection on height in contemporary human populations’. Voor zijn promotie deed hij dus onderzoek naar de rol van lichaamslengte bij natuurlijke selectie. Tijd om hem een aantal interessante vragen te stellen, vond het webteam. Lees onderstaand het interview met Gert. 

1. Kun je iets over jezelf vertellen?
Ik ben Gert Stulp, 29 jaar, woonachtig in Groningen, en 2.00m lang.

2. Hoe ben je er toe gekomen om juist dit promotieonderzoek te doen?
Lichaamsgrootte is in de biologie een belangrijke eigenschap, dat in het dierenrijk samenhangt met verscheidene evolutionaire processen. Denk bijvoorbeeld aan een grote Gorilla die zijn kleinere tegenstanders weet te domineren, of hoe het stekelbaarsvrouwtje grotere mannetjes prefereert. Mijn promotoren en ik dachten dat dit in mensen ook wel eens het geval zou kunnen zijn, en dat was dan ook de start van mijn promotie-traject. Dat de lichaamslengte van een individu een rol speelt in partnerkeuze en de competitie tussen seksen, zal veel van jouw lezers niet verbazen.

3. Welke resultaten hebben je het meest verrast?
Wat me wellicht het meest verbaasd heeft, is dat mannen en vrouwen een andere voorkeur hebben voor lengteverschillen tussen hen en hun partner dan mannen. Dus, vrouwen geven de voorkeur aan, kiezen het meeste voor, en zijn het meeste tevreden met grote lengteverschillen (dat wil zeggen, dat de man een stuk langer is dan de vrouw in de relatie). In contrast, mannen geven de voorkeur aan, kiezen het meeste voor, en zijn het meeste tevreden met kleine lengteverschillen (dat wil zeggen, dat de man een klein beetje langer is dan de vrouw in de relatie).

4. Voor jouw onderzoek gebruikte je onder andere Amerikaanse gegevensbestanden van families in Wisconsin. Nu is het bekend dat Amerikanen niet het langste volk ter wereld zijn. Heb je ook onderzoek gedaan naar de bevolking in andere landen, zoals Nederland?
Ik heb ook onderzoek gedaan in Nederland; dat betrof onderzoek naar partnervoorkeuren voor lichaamslengte in een steekproef van  studenten. Ook heb ik verschillende universele patronen met betrekking tot lichaamslengte (bijvoorbeeld: a) individuen zijn vaker langer dan hun ouders, en b) individuen die een hogere socio-economische positie hebben zijn vaak langer dan die een lagere positie hebben) kunnen staven via gegevens van het Centraal Bureau van de Statistiek.

Ondanks dat ik je interesse in Nederlanders begrijp, ben ik er redelijk zeker van dat het meeste van mijn bevindingen met betrekking tot lichaamslengte zullen gelden voor Westerse maatschappijen in het algemeen. Er blijkt bijvoorbeeld uit mijn eigen en veel ander onderzoek, dat bepaalde partnervoorkeuren voor lengte consistent terugkomen, welke (Westerse) populatie ook bekeken wordt.

5. Er zijn veel theorieën over het gegeven dat Nederlanders zo lang zijn. Heb je zelf een theorie of een bewijs voor de lengte van de Nederlander?
Ik heb zelf geen nieuw bewijs geleverd omtrent deze vraag waarom Nederlanders, maar ik heb wel een idee. Nederlanders zijn waarschijnlijk zo lang vanwege: a) onze voeding met veel melkproducten. Drink een paar glazen melk per dag en je wordt zo maar 3 cm langer; b) ons sociale stelsel (weinig ongelijkheid); c) de aanwezigheid van consultatiebureaus; d) de verminderde arbeidsparticipatie van vrouwen.

Wat misschien ook leuk is om te noemen, is dat Noord-Europeanen genetisch verschillen van Zuid-Europeanen met betrekking tot lengte. Anders gezegd: genen die resulteren in een langere lichaamslengte komen vaker voor in Noord-Europa dan in Zuid-Europa. Het zou dus zo kunnen zijn dat de langere lichaamslengte van Nederlander ook het gevolg is geweest van natuurlijke selectie, maar dit is zeer speculatief.

6. Renske de Greef, columniste van NRC Next, spreekt in deze column over het taboe dat er rust  op langere vrouwen met een kleinere man. Denk je dat het taboe te doorbreken is en zou dit, gezien de uitkomsten van jouw onderzoek, goed zijn voor de evolutie van de mens?
Laat ik beginnen met wat bevindingen uit mijn eigen onderzoek: vrouwen zijn kritischer op de lengte van hun partner dan mannen, en met name vrouwen willen graag een langere partner. Mannen willen bij voorkeur een kleinere partner, maar zijn hier coulanter in dan vrouwen. Dus, als dit taboe bestaat, dan is die waarschijnlijk meer een gevolg van vrouwelijke dan mannelijke voorkeuren. Of we hier daadwerkelijk over een taboe kunnen spreken weet ik niet. Het valt natuurlijk op, een relatie waarbij de vrouw langer is dan de man, omdat gemiddeld genomen mannen nu eenmaal een stuk langer zijn dan vrouwen, én omdat zowel de meeste mannen als vrouwen een voorkeur hebben voor een relatie waarin de man langer is dan de vrouw. Dus er zijn niet erg veel koppels waar de vrouw langer is dan man, en die koppels waar dit wel het geval is vallen op als was het alleen wel vanwege de lage frequentie waarin dit voorkomt. Maar misschien valt het ook op als de man binnen de relatie langer haar heeft dan de vrouw, omdat we dat ook niet vaak tegengekomen. Hoe het ook zij, taboe of geen taboe, iedereen moet vrij zijn om zijn of haar partner te kunnen kiezen, zonder hier door anderen op aangekeken te worden.

Waar jij of jouw lezers misschien denken dat mannen en vrouwen vanwege het 'taboe' bepaalde partnervoorkeuren hebben, denk ik juist dat het 'taboe' (of beter gezegd: het feit dat er niet veel koppels zijn waar de vrouw langer is dan de man) het gevolg is van deze partnervoorkeuren.

Je vraagt of het goed is voor de evolutie van de mens om de taboe te doorbreken: de taboe doorbreken zou in dit geval betekenen dat mannen en vrouwen geen voorkeuren voor de lichaamslengte van de partner mogen hebben, of dat men die voorkeuren niet tot uiting mag laten komen. Dat lijkt me niet een situatie waar we niet naar toe willen. Niet dat ik voor de 'evolutie' kan spreken, maar partnervoorkeuren zijn een onderdeel van evolutionaire processen, en in die zin lijkt me het niet 'goed' om deze proberen te wijzigen. Maar: dergelijke gedachte-experimenten lijken me niet heel zinvol. Alleen achteraf kunnen we bepalen of iets 'adaptief' is (vanuit evolutionair oogpunt) of niet.

7. Bij de VU is recentelijk een onderzoek gedaan naar de invloed van lengte op leiderschap. Daaruit bleek dat lange mensen eerder worden gezien als leider. Onderschrijf je die resultaten? Bent je dat in jouw onderzoek ook tegengekomen? 
Zeker, deze resultaten onderschrijf ik. Sterker nog, lange mensen zijn vaker leider. Uit mijn onderzoek blijkt dit meerdere malen. Ten eerste hebben langere mensen vaak een hogere opleiding genoten, een betere baan, en een beter inkomen dan kortere mensen. Ten tweede, in een steekproef van scheidsrechters blijkt dat scheidsrechters gemiddeld ongeveer 4 cm langer zijn dan hun assistenten. Ten derde, Amerikaanse presidenten zijn gemiddeld maar liefst 7 cm langer dan de gemiddelde man uit de bevolking, en het is slechts 7 van de 43 voorgekomen dat de President kleiner dan gemiddeld was. Samenvattend, lange mensen worden eerder gezien als leider en zijn daadwerkelijk vaker leider.

De thesis van Gert Stulp, geschreven aan de Rijksuniversiteit Groningen, is hier te downloaden.


 

Eerder verscheen in de rubriek ‘interessante (on)bekende lange Nederlander’ een item over Daan Quakernaat. Heb jij een tip voor een interessante onbekende of bekende lange Nederlander? Laat het ons weten!